تیم شیپنو
خلاصهٔ مقاله
- بار سنگین پایین و نزدیک به کابین چیده میشود و بار سبک و حجیم روی آن؛ برعکسش خودرو را ناپایدار میکند.
- هر چیزی که بتواند تکان بخورد، در پیچ و ترمز تکان میخورد؛ پیش از حرکت بار را با طناب یا تسمه مهار کنید و یک بار دیگر تکانش بدهید.
- ظرفیت مجاز خودرو را از مدارک خود خودرو بدانید و از آن بیشتر بار نزنید؛ اضافهبار به ترمز، تایر و تعلیق فشار میآورد.
- تخلیه هم به اندازهٔ بارگیری دقت میخواهد: راه عبور را خالی کنید، سنگینها را با کمک بردارید و از کمر کار نکشید.
بارگیری و تخلیه بار یعنی سوار کردن، چیدن، بستن و پیاده کردن محموله. اصلش ساده است: وزن سنگین پایین و نزدیک به کابین بنشیند، هیچ چیز شل نماند، بار از ظرفیت مجاز خودرو بیشتر نشود و تخلیه با همان دقت بارگیری انجام شود. باقی این نوشته توضیح میدهد این چهار اصل در عمل چه شکلی دارند، از لحظهای که ماشین جلوی در میایستد تا لحظهای که آخرین جعبه زمین میرسد.
هر رانندهای که چند ماه با وانت یا کامیونت کار کرده، دستکم یک بار دیده که یخچال روی کف خودرو سر خورده یا کارتن بالایی وسط ترمز برگشته. این اتفاقها معمولاً از بیدقتی چند دقیقهای پیش از حرکت میآیند، نه از خرابی خودرو.
بارگیری و تخلیه بار: پیش از دست زدن، دو دقیقه نگاه کنید
قبل از بلند کردن اولین جعبه، بار را یک دور ببینید. چه چیزهایی هست؟ کدام یک شکستنی است؟ سنگینترین قطعه چقدر وزن دارد و چند نفر باید بلندش کنند؟ اگر مشتری دربارهٔ حجم بار حرف دیگری زده بود و آنچه میبینید بزرگتر یا سنگینتر است، همینجا بگویید، نه وسط کار.
سه چیز دیگر را هم همین لحظه چک کنید:
- کف و دیوارهٔ بارگیر تمیز و بدون روغن و آب باشد.
- طناب، تسمه، پتو یا زیرانداز در دسترس باشد؛ وسط کار دنبالشان نگردید.
- مسیر تا مقصد را در نظر بگیرید. اگر قرار است از کوچههای تنگ قدیمی یا زیر پل کوتاه رد شوید، ارتفاع بار مهم است.
بارگیری: ترتیب، وزن و فضای خالی
قاعدهٔ اول ترتیب است. آنچه آخر باید پیاده شود اول سوار میشود و آنچه اول لازم است، آخر. اگر سه توقف دارید، بار توقف اول را در دسترسترین جا بگذارید.
قاعدهٔ دوم وزن است. مرکز ثقل هر چه پایینتر و به کابین نزدیکتر باشد، خودرو در پیچ و ترمز آرامتر رفتار میکند. جدول زیر یک راهنمای عملی است:
| نوع بار | جای مناسب | نکته |
|---|---|---|
| سنگین و صلب (یخچال، ماشین لباسشویی، کمد) | کف، چسبیده به کابین | تسمه از دو طرف و ایستاده یا در وضعیتی که سازنده توصیه کرده |
| متوسط و قابل انباشت (کارتنهای پر) | روی و کنار بار سنگین | ردیفها را ستونی نچینید؛ آجری بچینید تا به هم قفل شوند |
| شکستنی (شیشه، ظروف، لوستر) | بالا یا در گوشهٔ امن، دور از لبه | جدا، با پتو یا فوم و بدون بار روی آن |
| سبک و حجیم (تشک، صندلی، کارتن خالی) | آخر و بالا | باد میگیرد؛ حتماً ببندید |
| مایعات و مواد شیمیایی | ایستاده و در ظرف بسته، جدا از خوراکی | جلوگیری از نشت روی بقیهٔ بار |
قاعدهٔ سوم فضای خالی است. جای خالی بین بارها در پیچ به جابهجایی تبدیل میشود. با پتو، کارتن خالی یا خود بار کوچکتر آن را پر کنید. بار را هم فقط در یک سمت نریزید؛ خودرویی که یک طرفش سنگینتر است، در جاده کج میکشد.
یک نکتهٔ مربوط به مقررات: ظرفیت مجاز هر خودرو در مدارک و مشخصات همان خودرو آمده است. حدس نزنید. بیش از آن بار زدن به ترمز، تایر و تعلیق فشار میآورد، مسافت توقف را بلند میکند و طبق مقررات راهنمایی و رانندگی هم مجاز نیست.
مهار بار: هر چه بشود تکان بخورد، تکان میخورد
باری که بسته نشده، شاید در روز آرام سالم برسد؛ تا اولین ترمز ناگهانی. برای مهار بار:
- بار را طوری ببندید که در چهار جهت (جلو، عقب، چپ، راست) جابهجا نشود، نه فقط در یک جهت.
- از طناب یا تسمهٔ سالم استفاده کنید. طنابی که پوسیده یا نخنما شده، بار سنگین را نگه نمیدارد.
- گوشهٔ تیز یا لبهٔ فلزی بار را با پتو یا مقوا بپوشانید تا تسمه را نبُرد و خود بار هم خط نیفتد.
- برای بار سبک و بادگیر از روپوش یا چادر مناسب استفاده کنید و لبههایش را محکم کنید.
- بار را یک بار با دست تکان بدهید. اگر جا به جا شد، هنوز کارتان تمام نشده است.
بار بیرونزده از بدنهٔ خودرو موضوع دیگری است. طبق مقررات، حمل بار با طول یا عرض بیش از بدنه معمولاً شرط و علامتگذاری دارد و بهتر است جزئیاتش را از مراجع رسمی مثل پلیس راهور بپرسید و از خود نگیرید.
وقتی بار پشت شما زندگی میکند
چند دقیقه بعد از حرکت، در جای امنی بایستید و گرهها را دوباره ببینید؛ بار در همان کیلومترهای اول جا مینشیند و تسمهها شل میشوند. بعد هم رانندگی را با بار تنظیم کنید:
- فاصلهٔ بیشتری از خودروی جلو نگه دارید. خودروی پُربار دیرتر میایستد.
- آرامتر وارد پیچ و دوربرگردان شوید، مخصوصاً وقتی بار بلند است.
- روی دستانداز و جدول سرعت را کم کنید؛ اگر شکستنی دارید، از هر دستانداز آهستهتر بگذرید.
- ارتفاع بار و عرض کوچه را همیشه در ذهن داشته باشید، بهویژه در گذرهای قدیمی که بالای سرشان سیم و بالکن آویزان است.
اگر رانندگی شب و کمنور هم در برنامهتان است، نکتههای رانندگی در شب را هم بخوانید؛ بار پشت سر و دید کم ترکیب خوبی نیست.
تخلیه: جایی که بیشترین خسارت میخورد
کیلومترها را سالم میآیید و ده متر آخر، سر پله یا توی آسانسور، یخچال زمین میخورد. تخلیه را با برنامه شروع کنید:
- قبل از باز کردن بار، مسیر را ببینید: عرض در، پیچ راهپله، آسانسور، پارکینگ. جای نهایی هر وسیله را از مشتری بپرسید تا مجبور نشوید دوبار جابهجا کنید.
- ترتیب را برعکس بارگیری در نظر بگیرید: آنچه جلوی راه است اول میرود، شکستنیها معمولاً آخر یا جدا و با دست خودتان.
- بار سنگین را با کمک بردارید. اگر تنها هستید و وسیله سنگین است، از مشتری یا همراهانش کمک بخواهید یا بگویید به نیروی اضافه نیاز دارد. بلند کردن تنهایی یک بار سنگین ممکن است به بار آسیب بزند و کمر خودتان را هم خراب کند.
- هیچ چیز را از روی خودرو پرت نکنید، حتی کارتن سبک؛ ممکن است داخلش چیز شکستنی باشد.
- پیش از رفتن، بار را با مشتری تطبیق بدهید و او را در جریان آسیب یا شکستگی بگذارید. اگر چیزی آسیب دیده، همان لحظه بگویید و از پشتیبانی راهحل بخواهید.
در سفارشهایی مثل بار سنگین و اسبابکشی، مشتری بیشتر از خودِ حمل، به نحوهٔ دست زدن شما به وسایلش حساس است. رانندهای که آرام و با احتیاط کار میکند، اسم خوبی از خودش میگذارد.
از خودتان هم مراقبت کنید
بلند کردن بار غلط، بیشتر از خودرو، ستون فقرات راننده را خراب میکند. زانو را خم کنید، پشت را صاف نگه دارید، بار را به بدن نزدیک بگیرید و موقع بلند کردن نچرخید؛ اول پاها را بچرخانید. دستکش کار برای پوست دست و کفش سرپوشیده برای پا مفید است. بار خیلی سنگین مثل ماشینآلات یا تجهیزات بزرگ را بدون وسیلهٔ کمکی (چرخدستی، دیلم یا نیروی اضافه) دست نزنید.
اگر دربارهٔ چیدن بار شکستنی و برقی میخواهید بیشتر بدانید، بستهبندی وسایل شکستنی و لوازم برقی را ببینید. برای اینکه بدانید مشتری قاعدتاً چه چیزی را چطور بستهبندی میکند، اصول بستهبندی بار برای ارسال کمک میکند. انتخاب وانت یا کامیونت برای اسبابکشی هم در اسبابکشی با وانت یا کامیونت بررسی شده است.
سوالات متداول
بار سنگین را کجای وانت یا کامیونت بگذاریم؟
بار سنگین را پایین، تا حد امکان نزدیک به کابین و وسط عرض کف بگذارید تا مرکز ثقل پایین بماند. بار سبک و حجیم را روی آن یا عقبتر بچینید. سنگینی که عقب و بالا قرار بگیرد، فرمان را سبک و خودرو را ناپایدار میکند.
بار را با چه چیزی ببندیم؟
برای بار سبکتر طناب محکم و برای بار سنگینتر تسمهٔ باربندی مناسب است. مهم این است که بار در هیچ جهتی جابهجا نشود. کالای لغزنده را روی زیرانداز لاستیکی یا پتو بگذارید و بعد از چند دقیقه رانندگی، گرهها را دوباره وارسی کنید.
حداکثر وزنی که میتوان روی خودرو بار کرد چقدر است؟
این عدد به مدل و مشخصات هر خودرو بستگی دارد و باید از مدارک یا دفترچهٔ همان خودرو خوانده شود، نه از حدس. حمل بیش از ظرفیت مجاز به ترمز، تایر و تعلیق فشار میآورد و طبق مقررات راهنمایی و رانندگی هم مجاز نیست.
موقع تخلیه چطور از آسیب به بار جلوگیری کنیم؟
پیش از باز کردن بار، مسیر ورود به ساختمان را بررسی کنید و جای گذاشتن بار را مشخص کنید. کالای سنگین را با کمک بردارید، شکستنیها را جدا و آخر از همه پایین بیاورید و هرگز بار را از ارتفاع پرت نکنید.
موضوعها: بارگیری و تخلیه، ایمنی راننده، وانت و کامیونت، مهار بار، رانندگان حمل بار
