تیم شیپ‌نو
خلاصهٔ مقاله
- بیمه مرسولات پستی چیست؟ شرایط جبران خسارت، سقف تعهدات و نحوه دریافت غرامت
- مراحل عملی اعلام و دریافت غرامت باربری
- مبلغ خسارت به ارزشی بستگی دارد که هنگام بیمه اعلام می‌کنید، و بدون مدرک (فاکتور، عکس) ادعا سخت میشود.
- درباره‌ی شرایط پوشش هر سفارش شیپ‌نو، پیش از ثبت با ۱۸۰۰ تماس بگیرید
ارسال و جابه‌جایی کالا ممکن است با حوادثی مانند تصادف، آتش‌سوزی، سرقت، آسیب هنگام تخلیه و بلایای طبیعی همراه باشد. بیمه باربری قراردادی است که بر اساس آن، شرکت بیمه در برابر دریافت حق بیمه، خسارت‌های تحت پوشش واردشده به محموله را طبق شرایط بیمهنامه جبران میکند.
در این مقاله توضیح می‌دهیم بیمه باربری چیست، چه انواعی دارد و پوشش‌های A، B و C چه تفاوتی با یکدیگر دارند. همچنین اصطلاحات رایج، بیمه مرسولات پستی و مراحل دریافت خسارت را بررسی می‌کنیم.
نکات اصلی درباره بیمه باربری
- موضوع بیمه: بیمه باربری از کالای بیمه‌شده در برابر خطرات مشخص محافظت میکند و با بیمه مسئولیت شرکت حمل‌ونقل تفاوت دارد.
- دسته‌بندی بر اساس مسیر: بیمه‌نامه‌ها به چهار دسته داخلی، وارداتی، صادراتی و ترانزیت تقسیم می‌شوند.
- سطح پوشش: پوشش‌های بین‌المللی معمولاً با عنوان کلوز A، B و C معرفی می‌شوند.
- بیمه پستی: شرایط جبران خسارت بسته‌های پستی به نوع خدمت، ارزش اعلامشده کالا و سقف تعهدات شرکت ارسال‌کننده بستگی دارد.
بیمه باربری چیست و چه کمکی به جبران خسارت کالا میکند؟
بیمه باربری حدود تعهد شرکت بیمه برای جبران خسارت‌های واردشده به کالا را مشخص میکند. در متن اولیه، ماده ۱ قانون بیمه و مواد ۱۰ و ۲۱۹ قانون مدنی به‌عنوان مبنای حقوقی این قرارداد معرفی شده‌اند. ارزش کالا، اسناد خرید، بارنامه و شرایط بیمهنامه در محاسبه خسارت اهمیت دارند.
هنگام ثبت درخواست باربری آنلاین شیپ نو ، بهتر است علاوه بر هزینه حمل، نوع بیمه، سقف تعهدات و خطرات تحت پوشش را هم بررسی کنید.
صاحب کالا حق بیمه را پرداخت میکند و در صورت وقوع حادثه تحت پوشش، برای دریافت خسارت به شرکت بیمه مراجعه میکند. شرکت بیمه نیز ممکن است پس از پرداخت خسارت، برای دریافت مبلغ پرداخت‌شده به مسئول حادثه رجوع کند.
تفاوت بیمه باربری با بیمه مسئولیت متصدیان حمل‌ونقل
یکی از اشتباهات رایج فرستندگان کالا، یکسان دانستن این دو بیمه است.
- بیمه باربری کالا: موضوع آن خود محموله است و خطراتی را پوشش میدهد که در بیمهنامه آمده‌اند. پس از جبران خسارت، شرکت بیمه می‌تواند طبق ماده ۳۰ قانون بیمه و در چارچوب حق جانشینی، مبلغ پرداخت‌شده را از مسئول حادثه مطالبه کند.
- بیمه مسئولیت متصدی حمل: مسئولیت شرکت حمل‌ونقل یا راننده را در حدود قرارداد و شرایط بیمهنامه پوشش میدهد. بنابراین صرف آسیب‌دیدن کالا به معنی پرداخت خسارت از این بیمه نیست و مسئولیت متصدی حمل نیز باید بررسی شود.
مزایای خرید بیمهنامه باربری برای صاحبان کالا
- جبران خسارت‌های تحت پوشش: بیمه می‌تواند بخشی از زیان مالی ناشی از حادثه را، در حدود تعهدات بیمهنامه، جبران کند.
- انجام مراحل واردات و ترخیص: بیمهنامه در برخی فرایندهای خرید خارجی، ثبت سفارش و ترخیص کالا از مدارک موردنیاز است.
- کاهش نگرانی مالی در حمل کالا: مشخص‌بودن شرایط جبران خسارت به صاحب کالا کمک میکند هزینه‌ها و خطرات احتمالی را بهتر مدیریت کند.
انواع بیمه باربری بر اساس مسیر حمل
بیمه‌نامه‌های باربری بر اساس مبدأ و مقصد محموله به چهار دسته اصلی تقسیم می‌شوند.
بیمه باربری داخلی
این بیمه برای محموله‌هایی است که مبدأ و مقصد آن‌ها داخل ایران قرار دارد. برای باربری بین شهری نیز باید شرایط بیمه متناسب با نوع کالا و مسیر بررسی شود.
پوشش‌های این بیمه معمولاً در دو گروه قرار می‌گیرند:
- خطرات اصلی: آتش‌سوزی، انفجار، تصادف یا واژگونی وسیله نقلیه.
- خطرات اضافی: مواردی مانند سرقت کلی بار، پرت‌شدن محموله، آب‌دیدگی و خسارت هنگام تخلیه و بارگیری که دریافت پوشش آن‌ها به توافق با بیمه‌گر و پرداخت حق بیمه مربوط بستگی دارد.
بیمه باربری وارداتی
این بیمه برای کالاهایی است که اشخاص یا شرکت‌ها از کشورهای دیگر خریداری می‌کنند و به ایران می‌فرستند. الزام تهیه آن به مقررات مربوط به واردات، ثبت سفارش و روش پرداخت بستگی دارد.
بیمه باربری صادراتی
این بیمه کالاهایی را پوشش میدهد که از ایران به کشورهای دیگر ارسال می‌شوند. حدود پوشش و مسئولیت تهیه بیمه باید با شرایط قرارداد خریدوفروش هماهنگ باشد.
بیمه باربری ترانزیت
این نوع بیمه برای محموله‌هایی استفاده میشود که مبدأ و مقصد آن‌ها خارج از ایران است و از خاک ایران عبور می‌کنند.
بیمه باربری را بر اساس روش جابه‌جایی نیز می‌توان به بیمه حمل جاده‌ای، دریایی، هوایی، ریلی و ترکیبی تقسیم کرد.
مقایسه پوشش‌های بیمه باربری A، B و C
«کلوز» به مجموعه شرایط و پوشش‌های بیمهنامه گفته میشود. در بیمه باربری بین‌المللی، کلوزهای انستیتو بیمه‌گران لندن از مبناهای رایج تعیین پوشش هستند.
| نوع پوشش | خطرات تحت پوشش | محدودیت‌ها و نکات مهم | کاربرد معمول |
|---|---|---|---|
| کلوز A یا تمام‌خطر | گسترده‌ترین پوشش در میان این سه کلوز، با رعایت استثناهای بیمهنامه | تمام‌خطر به معنی پوشش هر نوع خسارت نیست. مواردی مانند خسارت عمدی، عیب ذاتی کالا، بسته‌بندی نامناسب و تأخیر ممکن است خارج از پوشش باشند. | کالاهای حساس، گرانقیمت، شکستنی و تجهیزات پزشکی |
| کلوز B | خطرات کلوز C به‌علاوه برخی خطرات مشخص، مانند زلزله، آتشفشان، صاعقه و بعضی خسارت‌های ناشی از ورود آب یا ازبین‌رفتن بسته در بارگیری و تخلیه | پوشش سرقت، شکستگی، ریزش و میزان فرانشیز باید در متن بیمهنامه و شرایط اضافی بررسی شود. | کالاهای صنعتی، ماشین‌آلات و مواد اولیه |
| کلوز C | خطرات مشخصی مانند آتش‌سوزی، انفجار، غرق‌شدن، به‌گل‌نشستن، واژگونی وسیله نقلیه زمینی و تصادف | پوشش محدودتری دارد و نباید سرقت یا عدم تحویل را بدون بررسی قرارداد، تحت پوشش فرض کرد. | محموله‌هایی که پوشش محدودتر برای آن‌ها انتخاب میشود |
| خسارت کلی یا Total Loss | ازبین‌رفتن کامل محموله طبق شرایط قرارداد | آسیب جزئی به محموله معمولاً در این پوشش جبران نمی‌شود. | مواردی که طرفین صرفاً پوشش خسارت کلی را می‌خواهند |
اصطلاحات رایج در قراردادهای بیمه باربری
- زیان همگانی یا General Average: اگر برای نجات کشتی و محموله‌ها از یک خطر مشترک، هزینه یا خسارتی به‌طور عمدی و موجه ایجاد شود، ممکن است صاحبان منافع در سفر دریایی به نسبت سهم خود در جبران آن مشارکت کنند. به دریا انداختن بخشی از بار برای نجات کشتی، یکی از مثال‌های شناخته‌شده آن است.
- عدم تحویل یا Non-Delivery: به وضعیتی گفته میشود که یک یا چند بسته به مقصد تحویل داده نشده‌اند. پرداخت خسارت به وجود پوشش مربوط و ارائه مدارک موردنیاز بستگی دارد.
- ارزش اضافی بیمه‌شده: در بعضی قراردادها، مبلغی علاوه بر ارزش خرید و هزینه حمل در سرمایه بیمه‌شده منظور میشود. این موضوع را نباید به معنی پوشش خودکار زیان ناشی از تأخیر دانست.
- پارت‌شیپمنت یا حمل به دفعات: یعنی ارسال کالا در چند مرحله.
- ترانشیپمنت: یعنی انتقال کالا از یک وسیله حمل به وسیله دیگر در مسیر.
- باراتری یا Barratry: به برخی اقدامات متقلبانه یا خلاف وظیفه فرمانده و خدمه کشتی گفته میشود که به مالک یا صاحبان کالا زیان می‌زند.
- اینکوترمز یا Incoterms: قواعدی است که مسئولیت‌ها، هزینه‌ها و زمان انتقال خطر میان خریدار و فروشنده را مشخص میکند. الزام تهیه بیمه نیز در برخی از این قواعد مطرح میشود.
بیمه مرسولات پستی چیست؟
بیمه یا تعهد جبران خسارت مرسولات پستی برای رسیدگی به مواردی مانند مفقودی، آسیب‌دیدگی یا سرقت بسته‌ها در نظر گرفته میشود. شرایط آن در شرکت‌های مختلف یکسان نیست و باید هنگام ارسال بررسی شود.
اگر برای جابه‌جایی بسته‌های شهری از سواری باری استفاده می‌کنید، شرایط جبران خسارت را از ارائه‌دهنده همان خدمت بپرسید. مقررات مرسولات پستی را نمی‌توان به همه روش‌های ارسال تعمیم داد.
تفاوت پوشش عمومی و پوشش بر اساس ارزش اظهارشده
- پوشش عمومی: ممکن است همراه خدمت پستی ارائه شود و سقف تعهد مشخصی داشته باشد. مبلغ این تعهد و هزینه آن باید از تعرفه شرکت ارسال‌کننده بررسی شود.
- پوشش بر اساس ارزش اظهارشده: فرستنده ارزش کالا را هنگام تحویل اعلام میکند. این مبلغ در کنار مدارک و شرایط قرارداد، در تعیین خسارت پرداختی اثر دارد.
- خدمات ویژه کالاهای ارزشمند: بعضی شرکت‌ها برای کالاهای باارزش، خدمت جداگانه‌ای ارائه می‌دهند. سقف پذیرش، هزینه و شرایط جبران خسارت این خدمات باید پیش از ارسال مشخص شود.
شرایط جبران خسارت بسته‌های شکستنی
- اعلام ارزش واقعی: اعلام مبلغ کمتر برای کاهش هزینه ارسال می‌تواند بر میزان خسارت پرداختی اثر بگذارد.
- بررسی استثناها: شرایط مربوط به کالاهای ممنوعه، بسته‌بندی نامناسب، حوادث طبیعی و اشتباه در نشانی باید در مقررات شرکت ارسال‌کننده بررسی شود.
- ثبت درخواست خسارت: درخواست باید از مسیر اعلامشده شرکت ثبت شود. زمان رسیدگی به کامل‌بودن مدارک و روند بررسی پرونده بستگی دارد.
مراحل اعلام حادثه و دریافت خسارت
در صورت آسیب‌دیدن محموله، ابتدا شرایط بیمهنامه و مهلت‌های اعلام خسارت را بررسی کنید. روند کلی پیگیری شامل اعلام حادثه، ثبت وضعیت کالا و ارائه مدارک است.
۱. اعلام وقوع حادثه
پس از اطلاع از حادثه، موضوع را در مهلت مقرر به شرکت بیمه اعلام کنید. بهتر است اعلام خسارت به شکلی انجام شود که تاریخ ثبت و محتوای آن قابل پیگیری باشد.
۲. ثبت آسیب هنگام تحویل کالا
اگر هنگام دریافت کالا، آسیب یا کمبود مشاهده کردید، آن را در رسید تحویل و صورت‌جلسه ثبت کنید. از امضای رسیدی که سالم‌بودن کامل بار را تأیید میکند، بدون درج آسیب مشاهده‌شده خودداری کنید.
۳. اعلام خسارت‌هایی که بعداً مشخص می‌شوند
گاهی آسیب کالا هنگام تحویل دیده نمی‌شود و پس از بازکردن بسته مشخص میشود. در این حالت، موضوع را بدون تأخیر و مطابق مهلت و روش مقرر در قرارداد، به شرکت حمل و بیمه‌گر اطلاع دهید.
۴. آماده‌کردن مدارک پرونده خسارت
بسته به نوع حمل و حادثه، ممکن است مدارک زیر درخواست شود:
- بیمهنامه یا گواهی بیمه مربوط به محموله.
- فاکتور خرید کالا و فهرست بسته‌بندی.
- بارنامه.
- اسناد گمرکی برای محموله‌های مربوط.
- صورت‌جلسه کمبود یا آسیب کالا.
- گزارش بازدید و ارزیابی خسارت.
سوالات متداول
بیمه بار و مرسوله چیست؟
بیمه بار و مرسوله قراردادی با شرکت بیمه است که اگر کالای شما هنگام حمل سرقت شود، آسیب ببیند یا از بین برود، بخشی یا تمام ارزش اعلامشده را جبران میکند. شرایط، سقف پرداخت و استثناها را خود بیمهنامه تعیین میکند.
آیا بیمه شخص ثالث خودروی راننده بار را هم پوشش میدهد؟
معمولاً نه. بیمهی شخص ثالث خسارت مالی و جانی را به دیگران و وسایلنقلیهی دیگر جبران میکند، نه کالای داخل خودروی خودی را. برای بار، بیمهی جداگانه یا قرارداد ویژه لازم است. جزئیات را از بیمهنامه بپرسید.
برای چه باری بهتر است بیمه کنیم؟
برای کالای گرانقیمت، شکستنی و حساس مثل لوازم برقی، تجهیزات کارگاهی یا اقلام تجاری که جایگزینیشان سخت یا پرهزینه است. برای بار ارزان و ساده مثل لباس یا کتاب، هزینهی بیمه معمولاً از ریسکش سنگینتر است.
برای ادعای خسارت چه مدارکی لازم است؟
معمولاً فاکتور خرید یا ارزش کالا، عکس از بار قبل و بعد از حمل، مشخصات سفارش و گزارش وضعیت بار هنگام تحویل لازم است. هرچه مدرک کاملتر باشد، بررسی و تصمیمگیری سریعتر میشود.
موضوع‌ها: بیمه بار، بیمه مرسوله، خسارت بار، ارزش کالا، ارسال بار
