خلاصهٔ مقاله
- ترتیب مغازهها را خودتان بچینید: اول آنکه زودتر باز میکند، بعد بقیه در یک جهت؛ بار آخرین توقف اول سوار شود.
- از هر مغازه بپرسید کِی، از کدام در و با امضای چه کسی تحویل میگیرد؛ «هر وقت آمدید زنگ بزنید» جواب نیست.
- سفارش هر مغازه را شب قبل جدا کنید و نام مغازه و شمارهٔ توقف را روی کارتنهایش بنویسید.
- پول جنس را مستقیم با مغازهها تسویه کنید و برگشتیها، از سبد خالی تا جنس تاریخگذشته، را از اول در سفارش بگویید.
وانت برای پخش کالا چه چیزهایی را باید از پیش روشن کند؟
وانت برای پخش کالا فقط نیمی از کار است؛ نیم دیگر جواب چند سؤال است که باید پیش از اولین سفر روشن شود: مقصدها به چه ترتیبی، هر مغازه کِی و از کدام در تحویل میگیرد، بار هر مقصد چطور جدا میشود، پول کالا را چه کسی میگیرد و سفارش هر روز چطور تکرار میشود. بیشتر این جوابها را از خودتان و مشتریهایتان میگیرید، نه از راننده.
فرض کنید بنکدار مواد شویندهای در بازار هستید و هر صبح سفارش هفت سوپرمارکت محلهای را با یک وانت میفرستید؛ همان کاری که در بازار به آن پخش مویرگی میگویند. سؤالها را با همین مثال مرور میکنیم و برای هر کدام گفتهایم جواب خوب چه شکلی دارد و کدام جواب بوی دردسر میدهد.
دربارهٔ مسیر: کدام مغازه اول؟
ترتیب مقصدها را خودتان بچینید؛ کسی بهتر از شما نمیداند کدام مغازه صبح زود کرکره را بالا میدهد و کدام تا نزدیک ظهر بسته است. سؤالهایی که باید جواب بدهید: کدام مغازهها زودتر باز میکنند؟ کدامها در یک جهتاند، تا وانت عرض شهر را دو بار طی نکند؟ جلوی کدام مغازه توقف ممنوع است یا خیابانش یکطرفه است؟
جواب خوب یک فهرست نوشته است: هفت نشانی به ترتیب، با نشانگر دقیق روی نقشه و شمارهٔ کسی که در هر مغازه جنس را تحویل میگیرد. اگر جوابتان این است که «راننده خودش بلد است»، هنوز مسیری ندارید؛ یک برنامهٔ سردستی دارید که هر روز یکجور اجرا میشود.
ترتیب مسیر، ترتیب بار زدن را هم تعیین میکند: بار آخرین مغازه اول سوار میشود و ته کفی میرود. چند توقف پشتسرهم را هم میشود از قبل با اپراتور هماهنگ کرد؛ نمونهاش را در سفارشهای چندتوقفی دستبهدست میبینید.
از خود مغازهها: کِی، از کدام در و با امضای چه کسی؟
این سؤالها را از تکتک مشتریها بپرسید، نه از راننده: از چه ساعتی تا چه ساعتی جنس تحویل میگیرید؟ وانت کجا بایستد، جلوی مغازه یا درِ پشتی در کوچهٔ کناری؟ چه کسی میشمارد و فاکتور را امضا میکند، و اگر او نبود چه کسی؟
جوابی که به کار میآید این شکلی است: «صبحها پیش از شلوغی ظهر، از درِ انبار در کوچهٔ پشتی؛ انباردار میشمارد و اگر نبود، خود صاحب مغازه.» جواب «هر وقت آمدید زنگ بزنید» یعنی وانت جلوی مغازه منتظر میماند. مهلت انتظار هر توقف محدود است و معطلی وانت در هر توقف جدا حساب میشود؛ در پخش هفتمقصدی، چند دقیقه در هر مغازه زود روی هم جمع میشود.
فروشگاههای زنجیرهای و انبارهای بزرگ قاعدهٔ خودشان را دارند، از نوبت تخلیه تا مدارک همراه بار. آنها را در تحویل بار به انبار و فروشگاههای بزرگ جدا نوشتهایم.
دربارهٔ بار: شب قبل چیده شده یا صبح در انبار؟
گرانترین نیم ساعتِ پخش، نیم ساعتی است که وانت جلوی انبار ایستاده و انباردار تازه سفارش مغازهٔ سوم را جمع میکند. پس سؤال اول این است که سفارش هر مغازه شب قبل جدا و بسته شده یا نه.
نشانهٔ آماده بودن: کارتنهای هر مغازه کنار هم، با نام مغازه و شمارهٔ توقف روی هر کارتن، مثلاً «سوپرمارکت سر کوچه، ۳ از ۷»، و فاکتورش در یک کاور نایلونی روی همان دسته. نشانهٔ دردسر: کوهی از کارتنهای جورواجور که قرار است راننده در هر مغازه سفارش همانجا را از لابهلایش پیدا کند.
سؤال دیگر وزن است. شوینده و نوشابه کمجا و سنگیناند و چند ردیفشان ممکن است برای وانت سبک زیاد باشد. سنگینی بار روزانه را بگویید تا از دو ردهٔ وانتبار شیپنو ردهٔ درست پیشنهاد شود. اگر نمیدانید بار یک روز شلوغ در یک وانت جا میشود یا نه، روش سنجیدن جای بار روی کاغذ را امتحان کنید.
دربارهٔ پول و برگشتیها
در پخش کالا دو چیز معمولاً در راه برگشت دردسر میشود: پول جنس و بارِ برگشتی.
اولی را پیشفرض نگیرید. حمل بار با گرفتن پول کالا از مغازهها یکی نیست؛ پرداخت را مستقیم با مغازهها تسویه کنید و اگر کار دیگری از راننده انتظار دارید، پیش از سفارش بپرسید چه چیزی ممکن است. تکلیف روشن یعنی مغازهدار میداند پولش را به حساب شما میریزد، نه به دست کسی که فقط بار آورده. روش پرداخت کرایهٔ خود وانت را هم هنگام سفارش بپرسید.
دومی را هم از قبل بشمارید: سبدها و بطریهای خالی، کارتنهای تاشده و جنس تاریخگذشتهای که مغازه پس میدهد. برگشتی یعنی وانت در راه برگشت هم بار دارد و این باید از اول در سفارش باشد، نه اینکه در مغازهٔ پنجم معلوم شود. رسید امضاشدهٔ هر مغازه را هم لازم نیست دستبهدست برگردانید؛ از مغازهدار بخواهید عکس فاکتور امضاشده را همان لحظه برایتان بفرستد.
دربارهٔ تکرار: هر روز از صفر یا یک فهرست ثابت؟
پخشی که هر روز تکرار میشود، نباید هر روز از اول توضیح داده شود. سؤال این است که چه چیزهایی ثابتاند: فهرست مغازهها و ترتیبشان، بازهٔ ساعتی حرکت، نوع بار و کسی که در انبار شما بار را به راننده تحویل میدهد.
جواب خوب یک برگهٔ ثابت است که هر روز فقط تعداد کارتنهایش عوض میشود. زنگ خطر وقتی است که هر صبح کسی دیگر زنگ میزند و بار را هر بار یکجور توصیف میکند. شیپنو برای کسبوکارها پنل سازمانی دارد؛ اینکه سفارشهای تکراری شما از آن راه چطور ثبت شود و شرایطش چیست را با ۱۸۰۰ هماهنگ کنید. وانت برای پخش کالا با همین برگهٔ ثابت است که هر روز شبیه روز قبل پیش میرود.
روزهای شلوغ را هم از پیش بشناسید. در هفتههای خانهتکانی پیش از نوروز سفارش شویندهها بالا میرود و مغازهها زودتر از همیشه جنس میخواهند؛ در ماه رمضان هم ساعت کار خیلی از مغازهها عوض میشود و فهرست ساعتهای تحویل باید تازه شود.
روزی که بار از یک وانت بیشتر شد
در همان هفتههای خانهتکانی، بار یک صبح دیگر در یک وانت جا نمیشود. وسوسهٔ اول این است که بار را بالاتر بچینند؛ نکنید. بار بلند و سنگین در ترمزهای پیاپی مسیر شهری جابهجا میشود و کارتنهای زیرین له میشوند.
بهتر است مسیر را دو تکه کنید: مغازههایی که در یک جهتاند با یک وانت و بقیه با دومی، یا یک وانت در دو نوبت. سفارشهای کمحجم یکی دو مغازه را هم میشود با سواریبار برای سفارشهای کوچک فرستاد. وانت برای پخش کالا در روز شلوغ هم جواب میدهد، به شرط اینکه این تقسیم روز قبل انجام شده باشد، نه صبح همان روز جلوی انبار.
سوالات متداول
در پخش روزانه با وانت، ترتیب مغازهها را چطور بچینیم؟
اول مغازههایی را بگذارید که زودتر باز میکنند یا فقط صبحها جنس تحویل میگیرند، بعد بقیه را طوری بچینید که وانت در یک جهت جلو برود و عرض شهر را دو بار طی نکند. بار آخرین مغازه را اول سوار کنید تا ته کفی برود. فهرست را با نشانی دقیق و شمارهٔ تحویلگیرندهٔ هر مغازه بنویسید.
راننده میتواند پول کالا را از مغازهها بگیرد؟
این را پیشفرض نگیرید؛ حمل بار با دریافت پول کالا یکی نیست. پرداخت جنس را مستقیم با مغازهها تسویه کنید، مثلاً با واریز به حساب خودتان. اگر از راننده کاری بیش از رساندن بار و آوردن برگشتیها انتظار دارید، پیش از سفارش از اپراتور بپرسید چه چیزی ممکن است.
برای پخش هر روزه باید هر بار از اول سفارش داد؟
لازم نیست هر روز همهچیز را از صفر توضیح دهید. فهرست ثابت مغازهها، ترتیب توقفها، بازهٔ ساعتی و نوع بار را یک بار مرتب کنید. شیپنو برای کسبوکارها پنل سازمانی دارد؛ اینکه سفارشهای تکراری از آن راه چطور ثبت میشود و شرایطش چیست را با تماس با ۱۸۰۰ بپرسید.
بار هر مغازه را در وانت چطور از بقیه جدا کنیم؟
سفارش هر مغازه را شب قبل جدا و بسته کنید و روی هر کارتن نام مغازه و شمارهٔ توقف را بنویسید، مثلاً «۳ از ۷». فاکتور همان مغازه را در کاور نایلونی روی دستهٔ خودش بچسبانید. اینطور راننده در هر توقف فقط همان دسته را پیاده میکند و بقیهٔ بار به هم نمیخورد.
موضوعها: پخش مویرگی، وانت برای مغازهها، سفارش تکراری، پنل سازمانی